Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (“TBMM”) 11 Nisan 2026 tarihinde sunulan “5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi” (“Teklif”), dijital alanlar için genişletilmiş toplu lisanslama sistemini ve yapay zekaya özgü ayrı bir lisanslama modelini öngörmektedir.
Teklif, hem yapay zeka eğitiminde kullanılan içerikleri hem de yapay zeka çıktılarının ticari ve mesleki kullanımını lisansa bağlamaktadır.
Yeni Tanımlar
Teklif ile Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na; genişletilmiş toplu lisanslama, ortak lisanslama birliği, yapay zeka sistemi, ticari dolaşımda bulunmayan eser ve kültürel miras kurumu kavramları eklenmektedir.
Dijital Alanlarda Lisanslama
Teklif, bireysel izin alınmasının fiilen mümkün olmadığı dijital kullanım alanlarında toplu lisanslamaya imkan tanımaktadır.
Bu kapsamda, çevrim içi içerik kullanımları ile ticari dolaşımda olmayan veya hak sahibine ulaşılamayan eserlerin kültürel miras kurumlarınca sayısallaştırılması yer almaktadır. Yetkilendirilen birlikler, üye olmayan hak sahiplerini de temsil edebilecektir.
Yapay Zeka Lisanslama Modeli
Teklif’te yapay zeka sistemlerinin eğitimi, geliştirilmesi ve ticari kullanımı lisansa tabi tutulmaktadır.
Ayrıca, yapay zeka çıktılarının eserlerle rekabet edecek veya onların ekonomik değerinden yararlanacak şekilde kullanımı da lisans kapsamına alınmaktadır. Bu yükümlülük, girdi kullanımı için sağlayıcılara, çıktı kullanımı için ise bu çıktılardan ticari fayda sağlayanlara yönelik olacak şekilde öngörülmektedir.
Ortak Lisanslama ve Tek Durak Ofis
Yapay zekaya ilişkin haklar, meslek birliklerinin katılımıyla kurulan tek bir ortak lisanslama birliği tarafından yönetilecektir. Sistem, tek durak ofis ilkesine dayanmakta olup kullanıcıların tek sözleşmeyle lisans alabilmesi amaçlanmaktadır.
