Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları ve Yapay Zeka Temelli Yöntemlere İlişkin Uzaktan Kimlik Tespiti Düzenlemesi

Sermaye Piyasası Kurulu (“SPK”) tarafından hazırlanan Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ (III-42.1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (III-42.1.a) (“Tebliğ”), 28 Şubat 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmış olup yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcıları Kapsama Alındı

Değişiklik ile Tebliğ’in kapsamı genişletilerek kripto varlık hizmet sağlayıcıları düzenleme kapsamına dahil edilmiştir. Bu çerçevede kripto varlık hizmet sağlayıcılarının:

• Yeni müşteri kabulünde kullanabilecekleri uzaktan kimlik tespiti yöntemleri,
• 
  Müşterilerle elektronik ortamda sözleşme ilişkisi kurmalarına ilişkin usul ve esaslar Tebliğ kapsamında düzenlenmiştir.

Yapay Zeka Temelli Kimlik Tespiti

Tebliğ ile uzaktan kimlik tespiti süreçlerinde yapay zeka temelli yöntemlerin kullanılmasına imkan tanınmıştır. Kimlik tespit işlemlerinin personel müdahalesi olmaksızın tamamen yapay zeka kullanılarak gerçekleştirilmesi halinde, asgari olarak Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Genel Tebliği (Sıra No: 19) madde 4/9’da yer alan güvenlik esaslarına uyulması zorunlu tutulmuştur.

Bu kapsamda, yapay zeka uygulamalarının kullanıldığı uzaktan kimlik tespiti süreçlerinin çevrimiçi ve gerçek zamanlı olarak yürütülmesi; görüntülü doğrulamanın uçtan uca güvenli iletişim yoluyla kesintisiz şekilde tamamlanması; görsel ve işitsel iletişimin bütünlüğü ile gizliliğinin sağlanması gerekmektedir. Yükümlü, başvuru sahibinin gerçek bir kişi olduğunu teyit etmek ve kimlik belgesindeki fotoğraf ile canlı görüntüyü karşılaştırmak suretiyle ibraz edilen kimliğin başvuru sahibine ait olduğunu doğrulamakla yükümlüdür.

Yüz karşılaştırmasında yapay zeka kullanılması veya sürecin müşteri temsilcisi olmaksızın tamamen yapay zeka temelli olarak yürütülmesi halinde, kullanılan algoritmanın yanlış kabul oranının 1/10.000.000’un altında olduğunu gösteren Türk Standardları Enstitüsü (“TSE”) raporunun temin edilmesi gerekmektedir. Hizmetin yurt dışı menşeli ve uluslararası geçerliliğe sahip bir akreditasyona sahip bir kuruluştan temin edilmesi halinde TSE raporu aranmayabilecektir.

Gözetim Çerçevesi

Ayrıca:

• Uzaktan kimlik tespiti ile kimliği doğrulanan kişiler farklılaştırılmış bir risk profili kapsamında izlenecek,
• İşlem türü ve tutarına bağlı olarak ilave güvenlik ve kontrol mekanizmaları uygulanacak,
• Kişilere veya üçüncü kişilere yükümlülük doğuran işlemlerde itiraz halinde ispat yükü ilgili kuruma ait olacaktır.

SPK, yapay zeka yöntemlerini kullanacak aracı kurumlar, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılar bakımından uygulanacak usul ve esasları belirlemeye; gerekli görülmesi halinde uzaktan kimlik tespiti uygulamasını kısıtlamaya veya durdurmaya yetkilidir.

Değişiklik ile kripto varlık hizmet sağlayıcılar bakımından uzaktan müşteri kabulü ve elektronik sözleşme süreçleri açık biçimde düzenleyici çerçeveye dahil edilmiş; yapay zeka kullanımına imkân tanınmakla birlikte, bu süreçler bakımından asgari kara para aklamanın önlenmesi (AML) ve güvenlik standartlarına uyum zorunlu tutulmuştur.