T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Millî Teknoloji ve Yapay Zekâ Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan “Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030)” (“Eylem Planı”) 18 Ağustos 2026 tarihli ve 33344 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.
Eylem Planı, 2021-2025 Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi’ne (“UYZS”) nazaran daha eylem odaklı hazırlanmış ve UYZS’nin yaklaşımdan uzaklaşmıştır.
Örneğin UYZS’nin aksine Eylem Planı, güçlü bir yönetişim yapısı kurulacağına işaret etmiş ve: tepede Cumhurbaşkanı’nın başkanlık ettiği Ulusal Yapay Zekâ Kurulu genel stratejiyi ve kaynak dağılımını belirleyecek; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde kurulacak Program Ofisi planın günlük takibini ve ilerleme raporlamasını yürütecek; Siber Güvenlik Başkanlığı koordinasyonundaki teknik ekip ise yapay zeka sistemlerinin güvenlik denetimini üstlenecek tarafları net bir şekilde belirlemiştir..
Eylem Planı kapsamında harekete geçirilecek kaynakların 1 trilyon lirayı aşan bir ekonomik değer oluşturması öngörülmektedir.
Eylem Planı’nın uygulanması, Cumhurbaşkanı başkanlığında ilgili bakanlık ve kuruluşların katılımıyla çalışacak Ulusal Yapay Zekâ Kurulu tarafından yönlendirilecektir. Ulusal Yapay Zekâ İlerleme ve Şeffaflık Portalı üzerinden tüm eylemlerin hedef-bütçe-zaman uyumu kamuya açık biçimde izlenecek; ilk kamuya açık ilerleme raporu yayımdan itibaren 12 ay içinde yayımlanacak ve raporlama yıllık olarak tekrarlanacaktır.
Eylem Planı, Avrupa Birliği’nin orantılı risk yaklaşımını dikkate alan bir ulusal yapay zekâ hukuki-etik çerçevesinin oluşturulmasını öngörmektedir. Risk düzeyine göre kademeli yükümlülükler tanımlanacak; düşük riskli uygulamalar için sade kontrol listeleri, orta riskli uygulamalar için kısa-form Algoritmik Etki Değerlendirmesi, yüksek etkili sistemler için ise genişletilmiş Algoritmik Etki Değerlendirmesi, kamuya açık özet Model Kartı ve ayrıntılı teknik dosya standart hale getirilecektir. Yüksek etkili sistemler; sağlık, eğitim, istihdam, sosyal yardım, kredi değerlendirme, biyometrik tanıma, kolluk ve adalet süreçleri ile çocukları ve hassas grupları doğrudan etkileyen uygulamaları kapsayacak şekilde tanımlanacaktır. Finans, sağlık, enerji, mobilite ve telekomünikasyon başta olmak üzere öncelikli sektörlerde düzenleyici deney alanları kurulacak; bu alanlarda tek dijital başvuru noktası, sınırlı süreli denemeler ve başarılı pilotların kalıcı mevzuata veya kamu alımlarına hızla geçişini sağlayacak bir “mezuniyet kapısı” mekanizması işletilecektir.
Dört Temel Eksen ve Öne Çıkan Eylemler
Eylem Planı kapsamında dört temel eksen olan; Fark Et, İstifade Et, Üret ve Yönet eksenleri çerçevesinde çeşitli planlar oluşturulmuştur. Bu eksenler kapsamında, Ulusal Yapay Zeka Okuryazarlığı ve Güvenli Kullanım Programı ile vatandaş eğitimleri, yapay zeka uygulama personeli yetiştirilmesi, Ulusal Veri Kütüphanesinin kurulması ve Hukuki-Etik Çerçeve ile Ulusal Yapay Zekâ Etik Kurulu’nun oluşturulması, 2030 yılına kadar en az 1 gigavat (GW) yapay zekâ/veri merkezi kurulu gücüne ve en az 10 milyar ABD doları tutarında özel sektör ağırlıklı yatırımın mobilize edilmesine ulaşılması; Kamuda Yapay Zekâ Dönüşümü kapsamında kamu yatırım projelerine pay ayrılması, Yapay Zekâ Büyüme Bölgeleri ilan edilmesi Ulusal Yapay Zekâ Araştırma Fonu ve Yapay Zekâ Büyüme Fonu kurulması, Yapay Zeka Diplomasi kapsamında ikili işbirliği çerçeve anlaşmalarının imzalanması, Türk Devletleri Teşkilatı üye devletleriyle Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil ailelerini kapsayan ortak büyük dil modeli (LLM) geliştirilmesi; ve en az beş öncelikli sektörde düzenleyici deney alanları (regulatory sandbox) kurulması öngörülmektedir.
