İstanbul, Türkiye | Publication | September 2026

TCMB’den Uzaktan Kimlik Tespitine İlişkin Yeni Düzenlemeler

Authors: Dr. Ceylan Necipoğlu, LL.M. , CIPP/E, Zeynep Uçar

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (“TCMB”), 4 Eylül 2026 tarihli ve 33360 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikler ile Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik’te (“Yönetmelik”) ve Ödeme ve Elektronik Para Kuruluşlarının Bilgi Sistemleri ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcılarının Ödeme Hizmetleri Alanındaki Veri Paylaşım Servislerine İlişkin Tebliğ’de (“Tebliğ”) uzaktan kimlik tespitine ilişkin değişiklikler yaptı.

Düzenlemeler, Sermaye Piyasası Kurulu’nun (“SPK”) 3 Eylül 2026 tarihli uzaktan kimlik tespitine ilişkin değişikliklerini takiben yayımlandı. SPK düzenlemesine ilişkin 09.09.2026 tarihli Client Alert’imize [buradan] ulaşabilirsiniz.

Biyometrik Yöntemler ve Elektronik Kimlik Doğrulama Kabiliyetine Sahip Kimlik Belgeleri

Yönetmelik’te yapılan değişiklik ile uzaktan iletişim aracı kullanılarak müşterinin kimliğinin doğrulanmasında biyometrik yöntemlerin veya elektronik kimlik doğrulama kabiliyetine sahip kimlik belgelerinin kullanılabileceği düzenlendi.

Tebliğ’de ise uzaktan kimlik tespiti sürecine kimliği tespit edilecek kişinin biyometrik verileri eklendi.

Kimlik Belgesinin Kontrolüne İlişkin Esaslar

Uzaktan kimlik tespitinde, kimliği tespit edilecek kişiden gerekli bilgilerin ve kimlik belgesinin temin edilmesi ve kimlik belgesi ile belgede yer alan veri ve bilgilerin doğruluğunun esas olarak yakın alan iletişimi (NFC) kullanılarak kontrol edilmesi öngörüldü.

NFC ile Doğrulamanın Yapılamadığı Haller

NFC kullanılarak doğrulamanın herhangi bir nedenle yapılamaması halinde, kimlik belgesinin ve belgede bulunan veri ve bilgilerin doğruluğunun optik karakter tanıma (OCR), kart okuyucu veya Mali Suçları Araştırma Kurulu’nun (MASAK) görüşü alınarak TCMB tarafından belirlenen diğer yöntemlerden en az biri kullanılarak kontrol edilmesi gerekmektedir.

Bu durumda ayrıca, beyaz ışık altında görsel olarak ayırt edilebilen ve Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 19)’nde öngörülen tür ve sayıdaki güvenlik unsurlarının kontrol edilmesi; kimlik belgesinin ve belgede bulunan veri ve bilgilerin orijinallik, bütünlük, yıpranma ve tahrif edilme durumlarına ilişkin testlerin yapılması ve kimlik belgesinin ön ve arka yüzünün görsel ögeler yönünden kontrol edilmesi gerekmektedir. Söz konusu kontrol sürecinin de kesintisiz şekilde kayıt altına alınması öngörülmektedir.

Bazı İşlemlerde Uzaktan Kimlik Tespiti Hükümlerinin Uygulanması Zorunlu Olmayacak

Tebliğ’de yapılan değişiklik uyarınca;

  • Anonim ön ödemeli araçlar,
  • 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili mevzuat kapsamında kimlik tespiti yapılması zorunlu olmayan ve sürekli iş ilişkisi kapsamına girmeyen tek seferlik ödeme işlemleri ile
  • Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 5)’nin 2.2.11. maddesinin birinci paragrafında belirtilen elektronik para ihracı ve ödeme işlemleri için gerekli bilgi, sözleşme, dekont ve benzeri belgelere ilişkin süreçlerin uzaktan iletişim aracı kullanılarak yürütülmesi halinde Tebliğ’in yukarıda açıklanan uzaktan kimlik tespitine ilişkin prosedürlerinin uygulanması zorunlu olmayacak.

Türk Uyruklu Olmayan Gerçek Kişilerin Uzaktan Kimlik Tespiti

Tebliğ’e eklenen düzenleme ile Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin kimlik tespitinin, Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 19)’nin 4/C maddesinde yer alan esaslar dâhilinde, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı’nın 9303 sayılı standardına uygun ve NFC özelliğine sahip pasaport kullanılarak uzaktan kimlik tespiti yoluyla yapılabileceği düzenlendi.

Yürürlük

Yönetmelik ve Tebliğ değişiklikleri 4 Eylül 2026 tarihinde yürürlüğe girmiştir.